Thursday, March 3, 2016

ಜೇಟ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವ ಧರ್ಮ ಸಂಕಟ: Budget 2016-17 Preview: Challenges before Jaitley

 ಜೇಟ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವ ಧರ್ಮ ಸಂಕಟ:
Budget 2016-17 Preview. Challenges before FM Arun Jaitley



My Preview on General budget 2016-17 in today's(29-02-16) Vijayavani, Kannada's leading daily.
Read the piece in Vijayavani: http://vijayavani.net/?p=1739914
For epaper, visit: http://epapervijayavani.in/

For full text of this article Read below or even you may download the attached file in Nudi font. 

Biggest task before FM Arun Jaitley is balancing between Fiscal discipline and Public investment. He is well known manager of the Government of India. Lets see how well he manages between two crucial sides of economy.
--------------

ಜೇಟ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವ ಧರ್ಮ ಸಂಕಟ:







ಸಂವಿಧಾನದ 112 ನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸರಕಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಯವ್ಯಯವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿತ್ತ ಮಂತ್ರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜು ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳ ದಾಖಲೆ. ಪ್ರತೀ ಸರಕಾರಕ್ಕೂ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯ. ಜನರ ಆಶೋತ್ತರಗಳು, ಸರಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಾಫಲ್ಯತೆಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಆಯವ್ಯಯ ಮಂಡನೆ ಕೇವಲ ಸರಕಾರದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿನ ವಿವರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಸರಕಾರದ ಸಾಧನೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಈ ಬಜೆಟ್‍ನ ಮೇಲೆ. ಸರಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ, ದೇಶದ ಬೊಕ್ಕಸ ಮತ್ತು ಜನರ ತೆರಿಗೆಯ ಹಣವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸದಿದ್ದರೆ ಕೇವಲ ಸರಕಾರ ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ. ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕೂ ಚಿಂತಾಜನಕವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತೀ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ಮುಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ಸಾಲಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರಕಾರದ ಆಟವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆ ಸಿಗುವ ಈ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಮತ್ತೆಂದಿಗೂ ಒದಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರತೀ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ತನ್ನದೇ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದವರ ಕಣ್ಣೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಜೆಟ್ ಎಂದರೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಏನೆಲ್ಲ ತುಟ್ಟಿಯಾಗಲಿವೆ?, ಯಾವೆಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಲಿವೆ? ಎಂದಷ್ಟೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದ ನಾವೀಗ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ರೀಸಾಮನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಇವೇ ಸಂಗತಿಗಳು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವಾದರೂ, ಟಿ.ವಿ., ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವಾದರೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅಂತಹ ಸಣ್ಣ ಯೋಚನೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಬರಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುವುದು ಸರಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ? ಇಡೀ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮುಂದುವರೆದ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ ನೆಲಕ್ಕಚ್ಚಿರುವಾಗ ಭಾರತ ಹೇಗೆ ಪ್ರಗತಿಯ ಪಥವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಹೊಸ ಸರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಸರಕಾರಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡಲಿದೆ? ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರ ಯಾವ ರೀತಿ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಸದ್ಭಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ? ಯಾವೆಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ, ಎಷ್ಟನ್ನು ಹೂಡುತ್ತಿದೆ? ಈ ಬಜೆಟ್‍ನಿಂದ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ, ಬರುವ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಾಡಲಿವೆ? ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬಹುದೆ? ಮತ್ತು ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲ ನೇರವಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಆಗಲಿದೆಯೇ? ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು? ಅದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯವಾದರೂ ಸರಿ. ಅದೇ ಬಜೆಟ್‍ನ ಸಫಲತೆ ಅಥವಾ ವಿಫಲತೆ.

ಪ್ರತೀ ಸರಕಾರಕ್ಕೂ, ಪ್ರತೀ ಪ್ರಧಾನಿಗೂ ಪ್ರತೀ ಬಜೆಟ್ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವೇ, ಪ್ರಮುಖವೇ. 2016-17 ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಿರುವ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ನರೇಂದರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಕಳೆದ ಎರಡೂ ಬಜೆಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಂಠಿತತೆ, ತೀರಾ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ದಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಿದ್ದ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತು ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಸರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವತಃ ಮೋದಿಯವರಿಗೂ, ಜೇಟ್ಲಿಯವರಿಗೂ ಇದು ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿ ಬಜೆಟ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೋತರೆ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮುಂದಿನ ಬಜೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ 2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಪೂರ್ವದ ಒಂದು-ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಟ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಹತ್ವದ್ದೇನ್ನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಚ್ಛೆ ದಿನ್‍ನ ಕನಸು ನನಸಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಬಜೆಟ್ ಮೋದಿ ಸರಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ. ಉಳಿದವರಿಗೂ ಇದೂ ಈ ಸರಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಕೊನೆ ನಂಬಿಕೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆ ಎಂಬುದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದೂ ಮುಂದಿನ ಬಜೆಟ್‍ನ ಯಶಸ್ಸಿಗೂ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.




ಧರ್ಮ ಸಂಕಟ:
ಒಂದೆಡೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ತೈಲ, ವಿಶ್ವದ ಮುಂಚೂಣಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸೋಲುತ್ತಿವೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತ ಮಾತ್ರವೇ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ದೇಶ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದೆಯೂ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆ-ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಈ ಬಜೆಟ್‍ನ ಮುಂದಿರುವ ಧರ್ಮಸಂಕಟವೂ ಅದೆ.

ಕಳೆದ ದಶಕದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೃಹತ್ ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಬಂಡವಾಳನ್ನು ತರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮಾಡಿದ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಫಲ ದೊರೆಯುವುದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಭೂ ಒತ್ತುವರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಾನ್ ಫರ್ಮಾರಿಂಗ್ ಅಸೆಟ್‍ಗಳು, ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಸರಕಾರದ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸರಕಾರವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಸರಕಾರ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸರಕಾರ ಹೀಗೆ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯತ್ತ ಮೊರೆ ಹೋದರೆ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಬಹುದಾದ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಹೂಡಿದರೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೂಡದಿದ್ದರೆ ಉದ್ದಿಮೆದಾರರನ್ನು ಓಲೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿ ನೆಚ್ಚುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಹೂಡಿಕೆಯೇ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರ ಬುದ್ಧನ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅತ್ತ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಿಡದ ಇತ್ತ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತನ್ನೂ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. Fiscal Responsibility and Budget Management Act 2003 ನ ಅನ್ವಯ 2016-17ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆ(Fiscal Deficit)ಯನ್ನು ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ.(Gross Domestic Product)ಯ 3.9%ಗೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2017-18ನೇ ಸಾಲಿಗೆ 3.5% ಮತ್ತು 2018-19ಕ್ಕೆ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ.ಯ 3%ಗೆ ಇಳಿಸುವ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ತಲುಪಬೇಕಿತ್ತು. 2008ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ 7-7.5% ಇರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈಗಲಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಕುಂಠಿತಗೊಂಡ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಅನೇಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅದೂ ಸುಲಭವೂ ಅಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆಯಂತೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ನಿಂತೇ ಹೋಗಿದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಸರಕಾರದ ಮೇಲೆ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಸರಕಾರ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಸಾಲ ಮಾಡಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೂಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಫ್ಲಾಟ್ ಆಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೂ ಇದು ಉಪಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಗವರ್ನರ್ ರಘುರಾಮ್ ರಾಜನ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದೇ ಬೇರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ, ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 7ನೇ ವೇತನಾ ಆಯೋಗದ ಜಾರಿ, ಸಮಾನಶ್ರೇಣಿ ಪಿಂಚಣಿ, ಎನ್‍ಪಿಎಗಳಿಂದ ಹೈರಾಣಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮರುಬಂಡವಾಳೀಕರಣ, ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ, ಉತ್ಪಾದನ ವಲಯದ ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ.. ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸರಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆ ಬೀಳಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸರಕಾರ ಸಾಲಮಾಡಿ ಹೂಡಿದರು ದೂರಗಾಮಿಯಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ.  ಎರಡೂ ಸಂಗತಿಗಳೂ ಮುಖ್ಯ.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ:
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಎಡವುತ್ತಿವೆ, ಕರೆನ್ಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ, ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಕಾರಣ ಭಾರತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗತಿಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನವಾರ ಯುರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದೆಂಬ ಹೆದರಿಕೆ ಇತ್ತು. ಆದರೀಗ ನಾಳೆ ಏನಾಗಬಹುದೆಂಬ ಹೆದರಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ ಸಾಗರದ ನಡುವೆ ಭರತ ಶಾಂತಸಾಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಜೆಟ್ ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿರುವುದು ಸರಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ. ಅತ್ತ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೂಡಿ ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹೋಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತ ಈಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೇ ಅತಿಯಾಗಿ ನಂಬಿ ಕುಳಿತರೆ ಮುಂದೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಜಾಗತಿಕ ಕುಸಿತವನ್ನು ಎದರಿಸಲು, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೂರಗಾಮಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯೂ ಬೇಕು. ಕಳೆದ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗರಹಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಲೇ ಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗಸಹಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಜೆಟ್ ಒತ್ತುಕೊಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕ ವಾತವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಾದೆಡೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭು ಮಂಡಿಸಿದ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢಿಕರಿಸಲು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯೊಂದನ್ನು ಇಟ್ಟಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸದ್ಭಳಕೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.  ಕೆಲವಾರು ಆದಾಯ ರಹಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಕಂಪೆನಿಗಳ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಅಂಡರ್‍ಟೇಕಿಂಗ್‍ಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಬೇಕು. ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಂನಂತಹ ಎಂದೂ ಕೊನೆಯಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 25%ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ  ಮಿನಿಮಮ್ ಆರ್ಟರ್‍ನೇಟಿವ್ ತೆರಿಗೆ(ಬುಕ್ ಲಾಭ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಲಾಭದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ)ಯ ದರವನ್ನು ಈಗಿರುವ 21%ನಿಂದ 10%ಗೆ ಇಳಿಸಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಿದೆ. ಪಿ-ಪಿ-ಪಿಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕೇಳ್ಕರ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಿದೆ. ಇದು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸರಕಾರದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ ಯೋಜನೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗೂ ಈ ಮಾದರಿ ದೂರಗಾಮಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಫಲದಾಯಕವಾಗಲಿದೆ. ಇನ್ನು ನಿಂತ ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು 'ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‍ಮೆಂಟ್ ಕಂಪೆನಿ'ಯನ್ನು(ಎನ್.ಎ.ಎಂ.ಸಿ./ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪೆನಿ) ಸರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಮೌಲ್ಯರಹಿತವಾಗಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸದ್ಭಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಅವನ್ನು ನಿಂತ ಯೋಜನೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ, ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಎನ್.ಎ.ಎಂ.ಸಿ.ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರಧನುಶ್ ಎಂಬ ಏಳು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.

ಎಕ್ಸೈಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ 2007ರಿಂದಲೂ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಟಿ.ಯನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಿದೆ. ಇದರ ಜಾರಿ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕನಿಷ್ಟವೆಂದರೂ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ.ಯ 1% ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗಂತಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ತೈಲಬೆಲೆ. ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ನೇರವಾಗಿ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೂ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸರಕಾರ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇದರಿಂದ ಉಳಿದ ಆದಾಯ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಜೆಟ್ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಆ ಉಳಿದ ಲಾಭವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ  ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಬಲ್ಲದು.



2015-16ರರಲ್ಲಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಮೊತ್ತ 2.43ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ತೈಲ ಬೆಲೆಯ ಇಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಇದು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಸರಕಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಯುರಿಯಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಯುರಿಯಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದಂತೆ ಜನ್‍ಧನ್-ಮೊಬೈಲ್-ಆಧಾರ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ(ತ್ರಿವಳಿ) ಆಟ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಯೋಜನೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಸಮರ್ಪಕ ಜಾರಿ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಸರಕಾರದ ವೆಚ್ಚ ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಗ್ಯಾಸ್, ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನೂ ನೇರ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ(ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕ್ಯಾಶ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್) ಮಾಡಿದರೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಗುವ, ಕಾಳಸಂತೆಗೆ ಸೇರುವ ಸರಕಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ ಸರಕಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸದ್ಭಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತಿಗೂ ಸಾಧನ ಅಂತೆಯೇ ಇವುಗಳಿಂದ ಉಳಿಯುವ ಹಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದರೆ ಸರಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಸಂಕಟ ದೂರವಾಗಲಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿಯವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಅವರ ಮುಂದೆ ಉಳಿಯುವುದು ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಕಂಟಕ. ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭದ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಶ್ವಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಕುಸಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದರ ಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ತಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಗಟ್ಟಿಯಿರುವ ದೇಶಗಳು ಬೇಗನೇ ಆ 'ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಿಂದ'(ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು: ಅರವಿಂದ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್, ದಿ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ಚಾಲೆಂಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕಾನಮಿ, ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಸರ್ವೆ 2015-16, ವಿತ್ತ ಸಚಿವಾಲಯ.) ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬೀಳಬಹುದು. ಆದರೂ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೂ ಆಗಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಈ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ಜೇಟ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ. ಈ ಧರ್ಮಸಂಕಟಗಳು ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಆದರ ಫಲಿತಾಂಶ ದೀರ್ಘ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನವರು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಂತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರೀಗ ಅನೇಕ ವಿತ್ತ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ತೂಗಬೇಕಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹೂಡಿಕೆ ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರೆಡೆದೆ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಿದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ನೆಲಕ್ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ್ನು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಸರಿದೂಗಿಸಬೇಕು.

-ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಎಸ್ ರಾನಡೆ.
=================

Open for comments and corrections. Please intimate me If you use this content in any form. Welcome for new ideas.

#From A to Z of Indian Budget. To know everything Read blog: 

LS: Budget is no more a small "bouget" with Indian economy stedfasting Global economy.

Dhanyavaad.

Jai Hind.
Shreyanka S Ranade
.

No comments:

Post a Comment